Matematik

Diskalkuli Tedavisi – Matematik Öğrenme Güçlüğünü Tanılama ve Tedavi

Matematik Öğrenme Güçlüğünü Tanıyın

Diskalkuli Tedavisi – Matematik Öğrenme Güçlüğünü Tanılama ve Tedavi – Öğrenme güçlüğü olarak tanımlanan Disleksi gibi, ailelerin en büyük kaygıları arasında yer alan bir başka problem, halk arasında kısaca “Matematik Korkusu” olarak da tanımlanan diskalkulidir.  Ancak diskalkuli nedir konusu yaygın olarak doğru bilinen bir konu değildir. Daha önceki aylarda bu sitede diskalkuliye farklı açılardan yapılan yorumlara yer veren çok sayıda yazı yayınlandı. Bakınız

Diskalkuli, matematiği anlamayı zorlaştıran bir öğrenme güçlüğüdür.  Diskalkulinin belirtileri, sayma ve zihinsel matematikle ilgili temel zorluklardan, zaman ve yön söylemedeki zorluklara kadar geniş bir alanı kapsar. 

Diskalkuli genel olarak matematik sendromundan başka bir şey değildir ve ülkemizdeki her öğrencinin ortak zorluk çektiği ders alanlarının başında gelir.

Diskalkuli Tanımı

Diskalkuli Tedavisi – ABD Psikiyatri Derneği’nin tanmına göre, Diskalkuli, bireyin sayılarla ilgili kavramları öğrenme, doğru matematik hesaplamaları yapma, akıl yürütme ve problem çözme ve diğer temel matematik becerilerini gerçekleştirme yeteneğini bozan bir matematik öğrenme güçlüğüdür. 

Diskalkuli bazen “sayı disleksisi” veya “matematik disleksisi” olarak da adlandırılır.

Diskalkuli, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocukların yaklaşık yüzde 11’inde ortak olarak  mevcuttur. (Kaynak) 

Diskalkuli, disleksi ve disgrafi (yazma güçlüğü çeken) dahil olmak üzere diğer öğrenme bozuklukları ile birlikte de yaygındır. Nitekim, dikkat eksikliği ve hiperaktvite bozukluğu (DEHB) olan çocukların yüzde 45’inde disleksi yani öğrenme bozukluğu vardır. Kaynak

Diskalkuliye bakalım

Diskalkuli Tedavisi – Diskalkulisi olan bireyler matematiğin tüm alanlarında zorluk yaşarlar; uygun eğitim eksikliği, zihinsel engeller veya diğer koşullarla açıklanamayan problemlerdir bunlar. 

Mesela para sayma ve zihinsel performans hesaplamaları gibi, günlük yaşamda kullanılması gereken matematiksel kavramlar onlara karmaşık gelir. 

Diskalkulisi olan öğrenciler ve yetişkinler matematiği kafa karıştırıcı, sinir bozucu ve öğrenmesini zor buluyorlar. Beyinlerinin bu ağları geliştirmek için daha fazla öğretmeye, daha hedefli öğrenmeye ve daha fazla uygulamaya ihtiyaçları vardır.

Burada belki de matematiği doğru yöntemlerle, beynin öğrenme mekanizmalarına göre öğretmekten kaynaklanan sorunlar da vardır ve biz bazen bunları diskalkuli ile karıştırabiliriz de.

Bir karikatürde şöyle görmüştüm.

Çocuk öğretmenine diyor ki, “Öğretmenim, benim öğrenme güçlüğü çektiğimi” söylüyorsunuz; sakın sizin “öğretme eksikliğiniz olmasın?”

Diskalkuli olan çocukların yarısının disleksi olduğu bilinmektedir. Kaynak 

Rakamlar değişmekle birlikte, okul popülasyonlarında diskalkulinin tahmini oranı yüzde 3 ila 6’dır.  Kaynak

Diskalkuli Belirtileri

Diskalkuli Tedavisi – Diskalkuli belirtileri nelerdir? 

Semptomlar ve göstergeler arasında şunları sayabiliriz. (Kaynak) 

1- İşlem sayıları ve miktarlarıyla ilgili zorluklar:

  • Bir sayının temsil ettiği miktarla ilişkilendirilmesi (Mesela; iki elma varsa 2 sayısı ile ilişkilendirme)
  • İleriye veya geriye doğru sayma
  • İki miktarın sayısal olarak karşılaştırılması

2- Sayıları sıraya koymadan tanıma ve hatırlamada zorluk çekme 

3- Çarpım tablosu gibi, temel matematik kurallarını hatırlamada sorun yaşama

4- Sayıları ve sembolleri miktarlara ilişkilendirmede zorluk yaşama

5- Zihinsel matematik ve zihinsel problem çözme ile ilgili sorun yaşama

6- Parayı anlamlandırma ve miktarları tahmin etme zorluğu yaşama

7- Analog bir saatte zamanı söylemekte zorluk yaşama

8- Görsel ve mekansal ortamlarda yön bulma gibi zorluklar

9- Soldan-sağa-sağdan-sola gibi yönleri uzun süre düşündükten sonra söyleme (Askerlik sırasında erkeklerin yaşadığı zorluklardan biridir. Komutan “sağa dön”, der; bazı askerler tam tersine sola döner.)

10- Sayıları sırasıyla sayabilmede zorluk yaşama 

Bu belirtilerin birinin veya birkaç tanesinin bulunmasını bir belirti olarak görmemek gerekir. Bunların 5-6 tanesi veya daha fazlası o çocukta veya o yetişkinde görülüyorsa evet, diskalkuli teşhisi konulabilir.

Mega Mental Aritmetik - Çocuklar için Konsantrasyon ve Zeka Eğitimi

Diskalkulinin Nedenleri

Diskalkuli deyince aklınıza hemen temel matematik becerilerini edinme ve uygulamadaki güçlükler gelmesin; araştırmalara göre, beyin gelişimi ve genetik konulardaki sorunlar da (bazı sakatlıkların ailede devam etme eğiliminde olduğu gibi) olası nedenler arasındadır. Yine de bu tarz irsi olan diskalkulinin kesin nedenleri bilinmemektedir.

Bazen beyin hasarı ve diğer bilişsel bozukluklar gibi rahatsızlıklar nedeniyle matematiksel becerilerde ve kavramlarda beceri kaybı da yaşanabilir. 

Diskalkuli Tanısı

Diskalkuli, uzmanlarca şu dört temel kriterle tanılanabilmektedir:  

  • Diskalkuli olan bireyler, öğrenme ve akademik becerileri kullanmada özellikle matematiksel akıl yürütmede zorluk yaşarlar.
  • Yaşına ve sınıf düzeyine göre beklenilen akademik beceriler, bulunduğu yaş ve sınıfın çok altındadır. Bu da okul, iş veya günlük yaşamda sorunlara neden olur.
  • Sorunlar yetişkinlikte akut hale gelse bile, öğrenme güçlükleri okulda başlar.
  • Zihinsel engeller ve nörolojik bozukluklar yanında psikososyal sıkıntılar ve öğrenme eksikliği dahil olmak üzere diğer sosyal koşullar ve faktörler de diskalkuli üzerinde etkilidir.

Diskalkuli için tanısal değerlendirmeler genellikle okul psikologları ve nöropsikologlar tarafından yapılır; ancak çocuk psikiyatristleri ve okul sağlık hizmetleri ve personeli değerlendirmede rol oynayabilir. 

Diskalkulisi olduğundan şüphelenen yetişkinler, birinci basamak sağlayıcıları tarafından bir nöropsikoloğa sevk edilebilir.

Diskalkuli için tek bir test yoktur. Klinisyenler, akademik kayıtları ve standart testlerdeki performansı gözden geçirerek, aile öyküsü hakkında sorular sorarak ve hastanın okul, iş ve günlük yaşamda karşılaştığı zorlukların nasıl ortaya çıktığı hakkında daha fazla bilgi edinerek bozukluğu değerlendirir. 

KO

Diskalkuli Tedavisi ve İyileşme

Diğer öğrenme güçlükleri gibi, diskalkulinin de tedavisi yoktur; ilaçla tedavi edilemez. Çoğu kişiye konulan teşhis, zayıf matematiksel temele dayanmaktadır. Bu nedenle tedavinin hedefi, mümkün olduğu kadar, yaşam boyunca diskalkuli ile başa çıkma mekanizmaları geliştirmektir. Bu genellikle özel ilgilenme, uyum sağlama ve diğer müdahaleler yoluyla yapılır.

Diskalkulisi olan çocuklara ebeveynlerden çok öğretmenler ilgi göstermelidir. Bu konuda öğretmenlere tavsiyelerimiz şunlardır:

  • Ödevler ve testler için daha fazla zaman tanıyın.
  • Hesap makinelerinin kullanımına izin verin.
  • Görevin zorluğunu ayarlayın.
  • Karmaşık sorunları daha küçük adımlara ayırın.
  • Öğrencilere temel matematik kavramlarını hatırlatmak için posterler kullandırın.
  • Temel becerileri kazanması için özel ders verin.
  • Konuya uygun, bilgisayar tabanlı interaktif dersler ve uygulamalı projelerle ek bilgi sağlayın.

Tedavi edilmediği takdirde, diskalkuli yetişkinliğe kadar devam eder. Kişi iş hayatına atıldığında dezavantajlı duruma düşebilir. 

Bir Bakışta Diskalkuli

DEHB ile İlişkili

Diskalkuli, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB veya DEB) olan çocukların yaklaşık yüzde 11’inde mevcuttur.

Açık Belirtiler

Sayma ve matematik problem çözme becerilerini geliştirmekte yavaştır.

Pozitif ve negatif değeri anlamada güçlük çeker.

Sayı dizilerini hatırlamakta güçlük çeker.

Hesaplamada güçlük çeker.

Zaman kavramlarıyla ilgili problemleri vardır.

Zayıf yön duygusuna sahiptir.

Zihinsel matematiği tamamlamada güçlük çeker.

Değerlendirme

Değerlendirme bir okul psikoloğu veya özel eğitim uzmanı tarafından yapılmalıdır. Okul destekleri, özel eğitim uzmanları ve/veya çocuğunuzun sınıf öğretmeni tarafından sağlanabilir.

Tedaviler ve İlaçlar

Öğrenme güçlüğünü tedavi edecek herhangi bir ilaç yoktur.

Çocuğunuz matematik destekleri de dahil olmak üzere özel eğitim hizmetlerinden faydalanması gerekir.   

Tavsiye Edilen Makaleler:

Diskalkuli Nedir – Çocuğum Diskalkuli mi – Ne Yapmalıyım?

Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?

Pratik Çarpma / Çarpım Tablosu – Çocuklara Çarpım Tablosunu Öğretmek İçin 10 Sihirli Teknik

Başa dön tuşu