10 Bin Saat Kuralı Nedir? 10 bin saat kuralı temel olarak “Başarı Nedir?” ve “Nasıl başarılı olunur?” sorularının cevabını vermesi açısından meşhur olmuştur. 2008 yılında Malcolm Gladwell “Outliers: The Story of Success (Çizginin Dışındakiler – Bazı İnsanlar Neden Daha Başarılı Olurlar)“ adlı kitabında, bir konuda başarılı olma, uzmanlaşma veya ustalaşma için 10.000 saat bilinçli uygulama yapılması gerektiği kuralından söz etmiştir.
10 Bin Saat Kuralı Nedir?
Bu söylemiyle Gladwell birdenbire dünya gündemine oturmuştur. Böylece “10 bin saat kuralı nedir?” sorusu ve “10 bin” sayısının başarıda sihirli bir sayı olduğu iddiası dünya çapında bir tartışma başlatmıştır. Temel olarak söylem şudur: Bir konuda uzmanlaşmak için o konu üzerinde en az 10 bin saat çalışmak gerekir.
10 Bin Saat ve Kasıtlı/Planlı Uygulamalar
Gladwell, tezini destekleyen bazı örnekler de vererek kitabında şöyle demişti:
Bir konuda uzmanlaşmak için 10 bin saat çalışırsanız, ustalaşırsınız. Bunun en iyi örneklerinden bazıları şunlardır:
Seattle Lisesi’nde okurken kodlamaya başlayan Bill Gates’in başarısındaki süre bu civardadır. Amerika’yı sallamasından çok önce Alman eğlence kulüplerinde günde sekiz saat konser veren Beatles da öyle. Toplamda 10 bin saatlik maratonun sonunda şimdi hayran kaldığımız duruma gelmişlerdi.
Başarı – Aslında şöyle demek istiyordu Gladwell: 10 yıl boyunca, haftanın beş günü, günde 4 saate kadar kasıtlı uygulama yaparak çalışan her kim olursa olsun, istenen seviyeye, yani uzmanlık ve ustalık seviyesine ulaşabilir. Kabaca hesap edersek, 4 saat x 5 gün x 50 hafta (iki hafta da tatil yaptıklarını varsayalım) x 10 yıl = 10.000 saat.
Burada vurgulanan temel fikir Uzman Performansının kazanılmasında kasıtlı yani Planlı Uygulamaların Rolü ve bu rolün 10.000 saatlik bir süreye karşılık geldiğidir. Gladwell, kendisine yönelik eleştirilerde özellikle kasıtlı uygulama şartına dikkat çekmiştir. Amaçsız, plansız, kasıtsız, hedefsiz ve rastgele uygulanacak bir performansın çöle su vermek gibi olacağıdır. Bu konuya açıklık getiren pek çok makalede de vurgulanan budur. Çünkü Gladwell yazısında “kasıtlı uygulamaların rolünü” anlatmaya çalışıyordu. Uygulama, kasıtlı olarak bir hedefe odaklanmak demektir.
Başarıya etki eden faktörler yalnızca süre değildir. Aynı zamanda kişilerin motive edilmesi de gerekir. Bunun yanında, iyileştirilmesi gereken alanların belirlenmesi ve geri bildirim verilmesi gibi değişkenlerin de dikkate alınması gerekir. İşte bu durumda 10.000 saati bulmak fikri bir doğru olarak karşımıza çıkmaktadır.
Deha %99 çalışmak, %1 ilhamdır – Thomas Edison
Gladwell’in mesajı şudur: İnsanlar doğuştan dahi değildir. Deha çaba göstermekte ve çalışmaktadır. Ne yazık ki popüler kültür, çalışmadan başarıyı elde etmeye odaklanıyor. Bu da ters sonuçlar doğuruyor.
10 Bin Saat Kuralı Nedir – Gladwell’e Tepkiler
Gladwell bu görüşüyle, yani 10.000 saatlik çalışmayla uzmanlaşma fikriyle akademik çevrelerin tepkisini de çekti. Harvard Profesörü ve ünlü “Duygusal Zeka” kitabının yazarı Daniel Goleman, “10.000 saatin sadece yarısı doğru” derken, bir grup psikolog da 10.000 saat kuralını reddetti.
Gladwell itirazcıları üzmek istemeyerek bir açıklama yaptı. Bu kuralın çok parlak yorumlamalara sebep olduğunu açıkladı. 10.000 saat kuralının uygulamasının başarıyı garanti ettiği yönündeki görüşlerin de abartılı olabileceğini ifade etti. Bunun gibi itiraz edenlerin yanlış anlamalarına neden olduğunu söyledi;
“Outliers’da bahsettiğim 10.000 saat kuralı hakkında kafa karışıklığı var. Uygulama, başarı için yeterli bir koşul değildir. 100 yıl boyunca satranç oynayabilirim ama asla bir usta olamayabilirim. Mesele şu ki, doğal yeteneğin ortaya çıkarılması için zaman ve emek gerekir. Bu açık. Ne yazık ki, bazen karmaşık fikirler aktarılırken basitleştiriliyor.”
Micheal Simmon da yazısında, “10.000 saatlik kuralı unut. Edison, Bezos, & Zuckerberg’in 10.000 Deneme Kuralını Takip Et!”, diyor.
Simmons’un temel tezi ise şu cümledir: Kasıtlı deney, hızla değişen bir dünyada kasıtlı uygulamadan daha önemlidir. Kasıtlı uygulama Gladwell’in fikri. Buna karşı da kasıtlı denemeyi öne çıkarıyor.
Ampul için 10.000 deneme yapan Edison’dur. “Amazon; günde, haftada, ayda, yılda denemeler yaparak oluşturduğumuz başarılı bir fonksiyonumuzdur,” diyen Jeff Bezostur. 10.000’den fazla deneme yaptığını, “En gurur duyduğum şeylerden biri, başarımızın gerçekten anahtarı olan bu deneme çerçevesi… Zaman içinde herhangi bir noktada Facebook’un yayınlanmasının yalnızca bir sürümü yok. Muhtemelen 10.000 vardır,” diyen Mark Zuckerberg’dir.
Özet: 10.000 Saat Kuralını Denemeye Değer
10 Bin Saat Kuralı Nedir? Bu eleştirilere rağmen, adı kasıtlı uygulama değil de kasıtlı deneme olsun, en popüler güncel başarı formülü yine de Malcolm Gladwell tarafından popüler hale getirilen 10.000 saatlik kuralıdır. Buradaki fikir, herhangi bir alanda dünya standartlarında bir sanatçı olmak için 10.000 saatlik bilinçli bir uygulama yapmanız gerektiğidir.
10 Bin Saat “Tekrarlama Kuralı” Deseydik Ne değişirdi ki?
10 bin kez deneme veya 10 bin kez kasıtlı uygulama bize geniş zamana yayılan sistematik tekrarı da hatırlatıyor. Daha önceki bir yazımızda bu konuyu ele almıştık. Aslında 10 bin kez yapılan tekrar, özellikle sistematik ise ve nasıl yapılacağı biliniyorsa, başarının elinizden kaçma şansı yoktur.
KAYNAKLAR
https://www.businessinsider.com/malcolm-gladwell-explains-the-10000-hour-rule-2014-6
https://www.forbes.com/sites/quora/2019/03/01/is-the-10000-hour-rule-just-an-urban-myth/#380b62705933
https://medium.com/accelerated-intelligence/forget-about-the-10-000-hour-rule-7b7a39343523
https://scottbarrykaufman.com/wp-content/uploads/2014/07/Macnamara-et-al.-2014.pdf
Tavsiye Edilen Makaleler:
İngilizce Öğreniminde Tekrarın Önemi – Tekrar Nasıl Yapılmalı?
