Hız Kültürü ve Sabır – Bir mesaj gönderiyoruz; cevap birkaç dakika gecikince huzursuz oluyoruz. İnternet sayfası geç açıldığında, trafikte beklediğimizde veya siparişimiz zamanında gelmediğinde öfkeleniyoruz. Bir kitabın ilk sayfalarında bizi etkilemesini, ilişkilerin hemen olgunlaşmasını ve çabalarımızın kısa sürede sonuç vermesini bekliyoruz.
Oysa hayatın önemli kazanımları zamana ihtiyaç duyar. Bir çocuğun büyümesi, bilginin öğrenilmesi, güvenin kurulması ve bir yaranın iyileşmesi hızlandırılamaz. Modern insanın asıl sorunu zamanın yavaşlığı değil, beklemeye karşı tahammülünün azalmasıdır.
Hız kültürü zamanı nasıl değiştirdi?
Teknoloji birçok işi hızlandırdı. Mesafeler kısaldı, bilgiye erişim kolaylaştı ve iletişim neredeyse anlık hâle geldi. Ancak araçların hızlanması, insanın beklentilerini de hızlandırdı. Dün bir gün beklediğimiz şey için bugün birkaç dakika bile uzun gelebiliyor.
Sosyolog Hartmut Rosa, modern toplumu “sosyal hızlanma” kavramıyla açıklar. Teknoloji hızlandıkça daha fazla boş zaman kazanacağımızı düşünürüz. Fakat hızlanan hayat, yapılacak işleri ve beklentileri de çoğaltır. Sonuçta zaman kazanmak yerine zamana yetişmeye çalışan insanlara dönüşürüz.
Hız, başlangıçta hayatı kolaylaştıran bir araçken giderek hayatı yöneten bir ölçü hâline gelir.
Anında ödül sabrı nasıl etkiliyor?
Sosyal medya, kısa videolar, bildirimler ve çevrim içi alışveriş insana küçük fakat hızlı ödüller sunar. Her tıklama yeni bir görüntü, haber veya beğeni ihtimali taşır. Böylece zihin, bekleyerek elde edilecek büyük kazanç yerine hemen ulaşılabilen küçük ödüllere yönelebilir.
Bir araştırmada, akıllı telefon başında geçirilen etkin süre ile küçük fakat anında verilen ödülü tercih etme arasında ilişki bulunmuştur. Ancak bu ilişki, telefon kullanımının tek başına sabırsızlığa neden olduğunu kanıtlamaz; alışkanlıklarımızla tercih biçimlerimizin birbirini etkileyebileceğini gösterir. Araştırma
Sabır doğuştan değişmez bir özellik değildir. Kullanıldıkça gelişen, kullanılmadıkça zayıflayan bir öz denetim becerisidir.
Hız kültürü ilişkileri de hızlandırıyor
İnsan ilişkileri bir uygulama gibi çalışmaz. Karşımızdaki kişiyi tanımak, güvenmek, anlaşmazlıkları çözmek ve birlikte olgunlaşmak zaman ister. Fakat hız kültürü insanlara da tüketilen ürünler gibi yaklaşmamıza yol açabilir. Bir arkadaşlık hemen beklentimizi karşılamıyorsa uzaklaşır, bir konuşma uzadığında sıkılır, karşımızdakini anlamadan cevap vermeye çalışırız.
Tahammülün azalması, farklı düşüncelere karşı hoşgörüyü de zayıflatır. Çünkü dinlemek, kişinin kendi cevabını ertelemesini gerektirir. Sabırsız insan yalnızca bekleyemez; çoğu zaman başkasının sözünü, gelişim sürecini ve hatalarını da taşıyamaz.
Yavaşlamak nasıl öğrenilir?
Çözüm teknolojiyi reddetmek değil, hayatın her alanını onun hızına göre düzenlememektir. Bildirimleri sınırlamak, sırada beklerken hemen telefona yönelmemek, uzun metinler okumak ve sonuç vermesi zaman alan uğraşlara yer açmak sabrı geliştirebilir.
Bazen beklemek zaman kaybı değildir; düşüncenin, ilişkinin ve karakterin olgunlaşma süresidir.
Sonuç
Modern insan bekleyemiyor; çünkü hız ona her şeyin hemen gerçekleşmesi gerektiğini öğretiyor. Oysa hız bize sonuç getirebilir, fakat her zaman anlam kazandıramaz. Sabır pasifçe durmak değil; doğru şeyin olgunlaşması için gereken zamanı taşıyabilmektir.
Hayatı sürekli hızlandırmak yerine hangi şeylerin yavaş kalması gerektiğini yeniden düşünmeliyiz. Çünkü bazı kapılar hızlı koşana değil, vaktini sabırla bekleyene açılır.
Tavsiye Edilen Makaleler
