Sorgulayan İnsan / Bir zamanlar sorgulama merkezli bir yöntem olan “Sokratik eğitim modeli” ne maruz kalmış bir çocuk vardı. Çok sıradan görünürdü ama küçük bir problemi vardı: Her şeyi soruyor, her detayın nedenselliğine kafa yoruyordu. Sabah kahvaltısını yaparken bile; “Bu çay neden sıcak? Kim karar verdi sıcak olmasına? Soğuk olsaydı hayat daha az yanıcı olur muydu?” diye düşünürdü.🤣
Ailesi öncelleri “Ne güzel meraklı çocuk!” dedi. Geleceğin bilim insanı olacak diye düşündüler. Sonra “çocuk” kelimesini yavaşça bıraktılar. Çünkü büyümüştü. Bu nedenle isminden sadece “meraklı” kısmı kalmıştı
Aile içi ilk çatışma
Bir gün annesi yemek yaptı. Çocuk ilk kaşıkla birlikte sordu:
— “Bu yemeği neden yaptın anne?”
Annesi:
— “Çünkü açız.” dedi.
Çocuk:
— “Peki açlık nedir? Toplumsal bir inşa mı, biyolojik bir manipülasyon mu?” 😜
O andan sonra evde yemekler konuşulmamaya başlandı.
Market macerası
Sorgulayıcı eğitimden geçen bu çocuk markette kasiyere sordu:
— “Bu fiyatı kim belirledi?”
Kasiyer:
— “Sistem.”
Çocuk:
— “Sistem kim?”
Kasiyer:
— “Boş veeer; sıradakiler bekliyor…”😎
O günden sonra markette “fiyatları sorgulama birimi” diye birim kuruldu.😁
Toplu taşıma krizi
Sorgulayıcı eğitimden geçen aynı çocuk bu defa da otobüste görüldü. Otobüse bindi, şoföre sordu:
— “Bu otobüs nereye gidiyor?”
Şoför:
— “Kızılay’a.”
Adam:
— “Peki neden Kızılay’a gidiyor?”
Şoför bir süre sessiz kaldıktan sonra aynadan bakıp:
— “İn evlat… Annene söyle seni psikiyatriye götürsün; terapiye git.”
Okul Ne İşe Yarar?
Bir gün öğretmeni tahtaya bir cümle yazdı.
Öğrenci hemen sordu:
— “Hocam bu bilgi kesin mi?”
Öğretmen kaşlarını çatarak:
— “Müfredatta var.” dedi.
Çocuk:
— “Müfredat neden doğru kabul ediliyor?”
Ondan sonra bir daha “sözlüye kaldırılmadı,” Hatta “sınıfın huzurunu bozuyor, diğer çocuklara kötü örnek oluyor” denilerek okul disiplin kuruluna sevk edildi: Sonuç: “Çalışanlara çok soru sorduğu ve kafaları karıştırdığı için okuldan bir hafta süreyle uzaklaştırıldı.😢
Sosyal hayat
Arkadaşlarıyla otururken:
— “Hayatın anlamı nedir?” diye sordu. Belli ki kafasında bir şeyler dönüyordu.
Arkadaşları:
— “Şimdi maç var.” dediler.🤣
Çocuk:
— “Maç neden var?” diye sordu.😊
Arkadaşları:
— “Biz neden seni çağırdık ki?”
Sonuç
Bir süre sonra bizim çocuk fark etti ki:
- Çok soru soran kişi olmak,
- Her şeyi sorgulamak,
- Her cevabın altını kazmak…
İnsanı hakikate yaklaştırabilir ama sosyal çevresinden uzaklaştırabilir.
Ama sonra kendi kendine şu soruyu sordu:
— “Ben mi fazla sorguluyorum?”
Ve ilk defa cevabı beklemeden sustu. Çünkü öğretmenin ona söylediği en son nasihat “Her şeye maydanoz olma!” şeklindeydi.✔
Bu sorgu meleği çocuğun Sokrates’ten öğrendiği en zor şey şudur:
Her sorunun cevabı vardır ama bazı cevaplar soru sormaktan daha yorucudur. Doğru soru sormak cesaretin, cevaplamak bilginin asaletidir.
Tavsiye Edilen Makaleler
Meraklı Çocuk Yetiştirmek – Evde ve Okulda Uygulanabilir Rehber
Eleştirel Düşünme Nasıl Öğrenilir?
Soru Temelli Öğretim – Geleceğin Eğitim Yaklaşımı
