© Mega Hafıza Ltd. Şti. & Melik Duyar
Yıl 1989, burslu olarak Minnesota Üniversitesi’nde öğrenciyim. O yıllarda Türkiye’de yanlış giden şeyleri değiştirmeyi hayal eden genç bir adamdım. Başarılı olmak ve insanları etkilemek için iyi bir konuşmacı olmanın öneminin farkındaydım. “Hitabet Sanatı” ve “Toplum Karşısında Konuşmak” konularını önemsiyordum. “Hubert Humphrey Enstitüsü”nde liderlik eğitimi alıyordum. Ayrıca kendi isteğimle aldığım seçmeli derslerden biri de “Topluluk Önünde Konuşma (Public Speaking)” dersiydi.
Yıllar sonra şimdi geriye baktığımda, “Topluluk Önünde Konuşma Dersi” iyi ki almışım dediğim derslerin en başında geliyor. İlk derste topluluk karşısında konuşmanın birçok insanın korkusu olduğunu öğreniyorum. Bu derslerden çok önemli şeyler öğrendiğimi söyleyebilirim. Hem aldığım “Liderlik”, hem de “Toplum Karşısında Konuşma” derslerinden öğrendiklerimi, yıllar süren kendi tecrübelerimle de harmanlayarak zaman bulursam çok özel bir eğitim programı olarak sunmayı da planlıyorum. Bu makaleyi bu niyetimin bir başlangıç noktası olarak kabul edebiliriz.
Toplum karşısında konuşma yapmaktan siz de korkuyorsanız, yalnız değilsiniz diyebilirim. Toplum karşısında konuşmak, ölüm korkusundan ve diş hekimi korkusundan sonra en çok korkulanlar arasında üçüncü sıradadır. Her ne kadar yapmaktan korksanız da, ilham verici ve unutulmaz bir konuşma yapmanın bazı yolları vardır.
Hitabet Sanatı – Topluluğun Dikkatini Çekin !
Önce şunu kabul edelim: İnsanların dikkat aralığı çok kısadır. Ve onlara hemen kancayı atamazsan, büyük olasılıkla sizden hemen kopacaklardır. Açılışı bir soruyla başlatabilir, bir hikâye anlatabilir, bir şaka yapabilir, video oynatabilir ya da yaratıcı, farklı bir şeyle merak uyandırabilirsiniz. Ne yaparsanız yapın, ama işe “Bugün konuşacağım konu şu…” veya “Merhaba benim adım…” diyerek başlamayın. Böyle bir açılış insanları sıkar. Başlangıçta dikkat çekici bir şeyi kullanmayı unutmayın.
Onlara neden bu konuyla ilgili konuşmaya nitelikli olduğunuzu söyleyin !
Açılış paragrafımda size ABD’de burslu öğrenciyken “Liderlik” ve “Toplum Karşısında Konuşma” dersleri aldığımı söylemiş olduğumu fark ettiniz mi? Bu yazıdaki “güvenilirlik bildirimim” bu cümlelerde saklıydı. Hiçbir zaman hayatında topluluk karşısında konuşma yapmamış bir kişi tarafından yazılmış olsaydı, bu makaleyi okur muydunuz? Muhtemelen okumazdınız. Ayrıca bunun yanında benden yemek yapma tarifi almamanız gerekir. Çünkü yumurta kızartmayı bile yapmakta zorlanabilirim. Sanırım ne demek istediğimi yakaladınız. Dinleyicilere konunuzu bilen biri olduğunuzu kanıtlamanız gerekir.
Konuşmanızla İlgili Bir Önizleme Verin !
İnsanlar ileride neyin olacağını önceden bilmek ister. Bu yüzden film fragmanlarını izliyoruz. Çoğumuz, ne hakkında olduğunu bilmediğimiz bir filme gitmek istemiyoruz. Konuşmalar da bir filmden farklı değildir. Bu, çoğu konuşmacı tarafından yapılan büyük bir hatadır. Çoğu konuşmacı ana noktalarla ilgili önizleme vermeyi unutur. Bu bazen konuşmacıyı sunan kişi tarafından da yapılabilir. Bunu atlamanız güvenilirliğiniz açısından iyi değildir.
Hitabet Sanatı – Konuşmanız Sırasında Canlı Olun !
Eminim çoğunuz sıkıcı bir konuşmacının olduğu bir dinleyici kitlesi içinde bulunmuşsunuzdur. Konuşmacı bir öğretmen, profesör ya da sadece konuşmasını duymak istediğiniz biri olabilir. Ancak hiçbir şey, dinleyiciyi hareket etmeyen veya herhangi bir jest kullanmayan monoton bir kişiden daha hızlı uyutamayacaktır. Üniversitede ders aldığım bazı öğretim üyelerinin ve profesörlerin tam anlamıyla öğrencilerin çoğunu uyku moduna geçirdiğine şahit oldum.
Konuşmanızı Kağıttan Okumayın !
Bu madde, bir önceki maddeyle aynı kapsamda ele alınabilir. Konuşmasını okuyan bir kişi dinleyicilerini uyku moduna sokmaktan başka bir şey yapmaz. Evet, mezuniyet konuşmasında olduğu gibi bazen kâğıttan okunması uygun olan konuşma zamanları da vardır. Bununla birlikte, tüm konuşma metnini okumaktansa, yalnızca konuşmanız gereken konunun ana hatlarını hatırlamak için anahtar kelimelerin yazılı olduğu bir kâğıda bakmak daha uygun olabilir. Ana başlıkları bir “PowerPoint” sunusu ile sunarak konuşmak, bunu başarmanın mükemmel bir yoludur.
Konuşmanızın Bir Yapıya Sahip Olması İçin Kapsayacağınız Ana Noktaları Planlayın !
Eminim bazı kişilerin biraz oradan, biraz buradan şeklinde rastgele sürüklendiği konuşmalarını duymuşsundur. Çünkü konuşulacak konunun ana noktaları yoktur. Konuşmanızda mutlaka önceden hazırlanmış bir “Yol Haritası” olmalıdır.
Konuşmanın Ana Noktaları Arasında Bağlantılar KURUN !
Konuşmanın bölümleri arasındaki geçişlerin olması konuşma yapısının sağlam olmasını sağlar. Ana noktalarınızı gözden geçirin. Ara geçişlerde “Problemi detaylı olarak incelediğimize göre, şimdi mümkün olan bazı alternatif çözümleri inceleyelim” gibi ifadeler kullanarak konuşmanızın nereye gittiğini dinleyicilere hissettirin. Ve son bölümde, “Sonuç olarak ..” ya da “Bugün konuştuğumuz şeyleri özetlemek için …” gibi basit bir şey söyleyerek, dinleyicilere konuşmanızın sonuna geldiğiniz sinyalini de vermiş olursunuz.
Hitabet Sanatı – Hikayeler Anlatın !
Hikâyelerin gücü tüm insanları etkiler. Herkes hikâyeleri sever. Hepimiz hikâyeler dünyasında yaşıyoruz: TV izliyoruz, film izliyoruz ve romanlar okuyoruz. Hatta arkadaşlarımıza bize olanları hikâyeler şeklinde anlatıyoruz. Hikâyeler her yerde vardır. Bu yüzden bunları konuşmanızda kullanmak, insanların konuyla ve konuşmacı olarak sizinle bağlantı kurmasına yardımcı olur. Konuşmalarınızda, konuyla ilgili kişisel hikâyeler anlatabilirsiniz. Zaman zaman onları güldürmeyi de planlayabilirsiniz. Sonuç olarak, kim gülmekten hoşlanmaz ki?
Bazen de duygulara dokunabilirsiniz. Duygusal bir dokunuş için hikâyenin gücünün de kullanıldığı bir konuşma örneği olan “Soner Polat İçin Övgü Konuşması – Son Vagon” başlıklı hitabetle ilgili makaleyi de okuyabilirsiniz.
Sonuçta Ana Noktalarınızı Tekrar Gözden Geçirin !
İnsanların hafızası zayıftır. Son bölümde ana hatların tekrarlanması bilgilerin hatırlanmasına yardımcı olur. “Önce onlara ne söyleyeceğinizi söyleyin (ön izleme), sonra söyleyeceklerinizi belirtin (ana noktalar), ardından söylediklerinizi özetleyin (tekrar).” Söylediklerinizi kısaca özetlemek gereksiz tekrarlama gibi görünse de, insanların bilgilerinizi daha iyi anlamasına yardımcı olur.
Hitabet Sanatı – Prova, Prova, Prova YAPIN !
Biri konuşurken “kanat taktığını” her zaman söyleyebilirim. Çünkü durum açıkça görülür ve kendi kendinize “Bu kişi ‘Hitabet Sanatı‘nı biliyor,” dersiniz. Hazırlık ve prova iyi bir konuşmanın yapılması için hayati bir öneme sahiptir. Prova yapmak özgüveninize katkıda bulunduğu gibi, topluma karşı size de daha fazla güvenilirlik kazandırır.
Toplumu Daha Fazlasını İsteyen Durumda Bırakın!
Konuşma yaptığınız toplum, konuşmanız bittiğinde konunuz hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyecek durumda olmalıdır. Konuşmadan sonra size gelip bu konuyla ilgili başka bir konuşma yapmanızı istemeleri gerekir. Onları “Bir an önce bitse de alkışlayıp gidelim” moduna getirmemelisiniz.
Toplum karşısında konuşma yapmak birçok kişi için korkutucu olabilir. Ancak bu basit önerileri takip ederseniz, iyi bir konuşmacı olma yolunda hızlı bir ilerleme kaydedebilirsiniz.
Tavsiye Edilen Makaleler:
