Mizahi sözler, ilk bakışta sadece güldüren kısa cümleler gibi görünür; oysa biraz durup düşündüğümüzde, onların çoğu zaman hayatın en keskin gerçeklerini taşıdığını fark ederiz. İnsan, doğrudan söylenen hakikate direnebilir; fakat aynı hakikat bir tebessüm eşliğinde sunulduğunda zihne daha kolay yerleşir. Bu yüzden mizah, sadece bir eğlence aracı değil; aynı zamanda düşünmenin, sorgulamanın ve hatta eleştirmenin en zarif yollarından biridir. İyi bir mizahî söz, hem yüzümüzde bir gülümseme bırakır hem de içimizde küçük bir “acaba?” sorusu uyandırır.
1. Kitaplar ve Okuma Üzerine Mizah
- Frank Zappa
“Bu kadar çok kitap, bu kadar az zaman.” - Jane Austen
“İyi bir romandan zevk almayan bir insan—ister kadın ister erkek olsun—katlanılmaz derecede aptal olmalıdır.” - Aziz Nesin
“Türkiye’de her üç kişiden biri aptalsa, diğer iki kişi ne oluyor?” - Cemil Meriç
“Okumak, iki ruh arasında bir köprüdür.” - Groucho Marx
“Bir köpeğin dışında, kitap, insanın en iyi dostudur.” - Groucho Marx
“Televizyonu çok eğitici buluyorum. Biri açtığı anda ben başka odaya geçip kitap okuyorum.” - Markus Herz
“Sağlık kitaplarını okurken dikkatli olun. Bir gün bir baskı hatası yüzünden ölebilirsiniz.”
2. İnsan Doğası ve Aptallık Üzerine Mizah
- Albert Einstein
“İki şey sonsuzdur: evren ve insan aptallığı; ama evren konusunda pek emin değilim.” - Aziz Nesin
“Bu kadar cehalet ancak eğitimle olur!” - Narcotics Anonymous
“Delilik, aynı şeyi tekrar tekrar yapıp farklı sonuçlar beklemektir.” - Nasreddin Hoca
“Parayı veren düdüğü çalar.” - George Carlin
“Kendi kendime konuşmamın sebebi, cevaplarını kabul ettiğim tek kişinin ben olmam.” - Charles M. Schulz
“İnsanlığı seviyorum… ama insanlara katlanamıyorum!”
3. Günlük Hayatın Absürtlüğü
- Steve Martin
“Güneşsiz bir gün… hani bilirsin… gece gibidir.” - Bill Watterson
“Gerçeklik, hayatımı mahvetmeye devam ediyor.” - Charles Bukowski
“Bazı insanlar asla delirmez. Ne korkunç hayatlar yaşadıklarını bir düşünün.”
Türk katkıları:
- Yılmaz Erdoğan
“Hayatım film olsa, kimse inanmaz.” - Cem Yılmaz
“Bizde plan yapılmaz, plan başımıza gelir.” - Şener Şen
“Benim bir prensibim var, prensiplerime uymamak!”
4. Tembellik ve İnsan Zaafları
- Paul Terry
“Ne zaman egzersiz yapma isteği gelse, uzanıp geçmesini beklerim.”
Türk katkıları:
- Nasreddin Hoca
“Yorgan gitti, kavga bitti.” - Cem Yılmaz
“Üşenmek bizim milli sporumuz olabilir.”
5. Hayat Felsefesi ve İronik Gerçekler
- Mae West
“Hayat bir kere yaşanır; ama doğru yaşarsan bir kere yeter.” - Woody Allen
“Ölümden korkmuyorum; sadece o olduğunda orada olmak istemiyorum.” - Lewis Carroll
“Düne geri dönmenin bir anlamı yok; çünkü ben artık o günkü kişi değilim.”
Türk katkıları:
- Aziz Nesin
“Yaşar, ne yaşar ne yaşamaz.” - Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
“Dün, dünle beraber gitti cancağızım, şimdi yeni şeyler söylemek lazım.”
6. Aşk, İlişkiler ve İnsan Davranışı
- Robert A. Heinlein
“Kadınlar ve kediler istediklerini yapar; erkekler ve köpekler ise buna alışmalıdır.” - Jane Austen
“Bir kadının hayal gücü çok hızlıdır; hayranlıktan aşka, aşktan evliliğe bir anda sıçrar.”
(Pride and Prejudice)
Türk katkıları:
- Cem Yılmaz
“Aşk dediğin şey, başta mantıklı gelir; sonra sen mantıksızlaşırsın.” - Ata Demirer
“Aşk güzel şey de, keşke taksitle olsaydı.”
7. Küçük Zevkler ve Hayatın Tatlı Tarafı
- Charles M. Schulz
“İhtiyacın olan tek şey aşktır. Ama arada biraz çikolata da fena olmaz.”
Türk katkıları:
- Cem Yılmaz
“Mutluluk pahalı bir şey değil, ama ucuz da değil.”
8. Din, Toplum ve Sosyal İroni
- Garrison Keillor
“Kilisede oturmanın seni Hristiyan yapacağını düşünen biri, garajda oturmanın seni araba yapacağını da düşünür.”
Türk katkıları:
- Nasreddin Hoca
“Ye kürküm ye.” - Aziz Nesin
“Halkın %60’ı aptalsa, geri kalan %40 ne yapıyor?”
9. Zihin, Düşünce ve Eleştirel Mizah
- Terry Pratchett
“Açık fikirli olmanın sorunu şudur: insanlar gelip içine bir şeyler doldurmaya çalışır.
Türk katkıları:
- Cemil Meriç
“Düşünmek, rahatsız olmaktır.” - Aziz Nesin
“Türkiye’de insanlar konuşa konuşa değil, susa susa anlaşır.”
Sonuç
Mizahi sözler, sadece güldürmez; gerçeği çıplak gösterir.
Bu sözlerde ortak bir damar var:
İnsan, en çok güldüğü yerde aslında kendini yakalar.
Çünkü iyi bir mizah:
- Gerçeği çarpıtmaz
- Sadece onu daha görünür hale getirir.
Ve belki de bu yüzden:
En ciddi hakikatler, en hafif mizahi sözlerle veya cümlelerle söylenir.
Türk mizahı ile dünya mizahı arasında ince bir fark vardır:
Biri güldürürken düşündürür, diğeri düşündürürken güldürür. Sizce hangisiyiz?
Ama mizahi sözlerde ortak noktaları şudur:
Mizah, hakikatin en maskesiz halidir.
Ve bazen bir Nasreddin Hoca fıkrası,
bir filozofun sayfalarca anlatamadığını tek cümlede anlatır.
Çünkü:
Gülmek, anladığını ifade etmenin en kısa yoludur.
Tavsiye Edilen Makaleler
Mizah Hayatın Nimetidir – Mizah Üzerine Anlamlı Sözler
Mizah – İnsanlığın Evrensel Dili / 15 Ülkeden 15 Güldüren Gerçek
