Matematik Nedir? Çoğumuz için bu kelime, formüller, kurallar, sayılar ve sınav hatıralarıyla ilişkilidir. Birçoğumuz yaşamımız boyunca şöyle düşünürüz: “Ben matematiksel bir zekâya sahip değilim.” Oysa Eddie Woo gibi öğretmenler bize farklı bir düşünme biçimi armağan ediyor: Matematik, doğuştan sahip olduğumuz bir “his”tir; görme, duyma veya dokunma gibi. Amara
Woo’nun temel çıkışı basit ama derindir:
Matematik sadece bir ders değildir; matematiksel düşünce, dünyayı yeni bir gözle algılamaktır. Amara
1. Matematik Bir Yetenek Değil, Bir “His”tir.
Woo’ya göre matematik, formülleri ezberlemekten ziyade, “desenleri, ilişkileri ve mantıksal bağları sezme hissi”dir. Biz gözü, rengi ve dokuyu nasıl algılıyorsak; çevremizdeki düzeni, oranları, döngüleri ve tekrarları da matematiksel hisle fark edebiliriz. Amara
Bu, matematiğin sadece soyut bir etkinlik olmadığını gösterir; insanın bilişsel yapısının bir parçası olarak evrimiyle bağdaşır. Çocuklar dünyayı keşfederken nesneleri karşılaştırır, yönünü sayılarla ifade eder, ses ve ritim ilişkilerini fark eder. İşte bu, matematiğin ilk tohumlarıdır.
2. Kızgınlık Yerine Merak: “Yanlış Yolda” Olmak da Öğrenmedir.
Woo da ilk başta kendini matematikten “dışarıda” hissedenlerden biriydi — tıpkı birçok yetişkin gibi. Onun hikâyesi, matematiğe olan bakışımızı başarı-başarısızlık ekseninden çıkarıp merak-süreç eksenine taşır. Amara
Matematik, sadece doğru cevaplara ulaşmak değil;
doğru soruyu sormayı öğrenmektir. Bir problemle uğraşırken hissettiğin belirsizlik, zihnin yeni bir düzen kurma çabasıdır. Bu süreç, matematiğin kalbidir:
Soru sormak, dünyayı anlamanın ilk adımıdır.
3. Gizli Dünyayı Görmek: Fraktallar, Oranlar ve Doğa
Woo konuşmasında sıkça doğadan örnekler verir; bir nehir deltası, bir ağacın dallanma yapısı, bir çiçeğin açma düzeni… Bunlardaki tekrarlayan yapıların altında yatan düzenler, matematiğin evrensel dilidir. Amara
Bu örnekler bize şunu gösterir:
Matematik yalnızca kağıt üstünde değil; doğanın kendi içinde saklıdır.
Bu perspektif, matematiği bir tehdit olarak değil,
gizli ama her yerde olan bir gerçeklik olarak yaşamamızı sağlar.
4. Matematiksel Görüş: Düşünme Biçimini Yeniden Tanımlamak
Bir ressam renkleri, bir müzisyen ritmi, bir romancı hikâyeyi “fark eder”; Woo’nun dediği gibi, matematiksel bakış da dünyadaki düzeni fark etmektir. Amara
Bu, bilimsel düşünceyle duygusal algıyı birbirinden ayırmaz. Bilakis, mantık ve sezgi birlikte çalışır. Matematik, hayatın içinde var olan gizli ilişkileri açığa çıkaran bir mercek gibidir — bu mercekle bakınca sıra dışı şeyler sıradanlaşır.
5. Eğitimde Matematiği Yeniden Konumlandırmak
Eğer matematik hisse dayalı bir algıysa, eğitim sistemimizin hatası, bu algıyı sadece teknik bir beceri olarak öğretmesidir. Oysa matematik, keşfetme ve anlamlandırma pratiğidir;
yani zihinsel bir yolculuktur.
Bunu hatırda tuttuğumuzda:
-
Öğrencilerin duyduğu korku, başarısızlık hissi değil
-
Öğrenme süreçlerine kapatıcılık olur.
Woo bize matematiğin:
-
Hayatla doğrudan ilişkili olduğunu,
-
Öğrenilebilir bir duygu olduğunu,
-
Ve her bireyin içinde bir matematiksel bakış potansiyeli taşıdığını anlatır. Amara
Sonuç: Matematik Bir Duygu, Bir Bakıştır.
Matematik Nedir? Matematik, yalnızca sayılar, semboller ve soyut kurallar değildir.
O, evrenin ritmini, doğanın düzenini, zihnin örgüsünü okuma biçimidir.
Bir müzik aleti çalarken duyduğun ritim, bir şiir okurken yakaladığın uyum kadar “matematiksel”dir.
Ve tıpkı diğer tüm algılarımız gibi, geliştirilebilir, incelenebilir ve zenginleştirilebilir.
Eddie Woo’nun çağrısı nettir:
Matematiği dışarıdaki bir yabancı olarak değil, içinde zaten sahip olduğun bir his olarak keşfet. Amara
Bilimsel Kaynaklar / İlham Kaynakları
-
Woo, E. (TEDxSydney, 2018). Mathematics is the sense you never knew you had. Amara
-
Devlin, K. (2011). The Math Gene: How Mathematical Thinking Evolved and Why Numbers Are Like Gossip.
-
Lakoff, G. & Núñez, R. (2000). Where Mathematics Comes From: How the Embodied Mind Brings Mathematics into Being.
-
Hersh, R. (1997). What Is Mathematics, Really?
-
Thurston, W. (1994). On Proof and Progress in Mathematics.
