Eğitim Koçluğu – Bugün öğrencilerin büyük bir kısmı çalışmıyor değil; yanlış çalışıyor. Okuyor ama anlamıyor. Tekrar ediyor ama hatırlamıyor. Formül biliyor ama problemi çözemiyor.
Bu tablo çoğu zaman “motivasyon eksikliği” ya da “tembellik” ile açıklanır. Oysa asıl mesele şudur: Öğrencinin öğrenme süreci yapılandırılmamıştır.
Eğitim koçluğu tam da bu noktada devreye girer. Öğrenciye daha fazla bilgi yüklemek için değil; zihninin nasıl öğrendiğini fark ettirmek için.
Eğitim Koçluğu Nedir, Ne Değildir?
Eğitim koçluğu;
- Ders anlatmak değildir.
- Ödev yaptırmak değildir.
- Deneme analiziyle sınırlı değildir.
Eğitim koçluğu, öğrencinin:
- öğrenme tarzını,
- dikkat ve hafıza işleyişini,
- anlamlandırma biçimini,
- zihinsel engellerini bilinçli hâle getirme sürecidir.
Koç, öğrencinin yerine düşünmez; düşünmesini öğretir.
Öğrenme Sürecini Kolaylaştırmak: Zihinsel Mimariyi Kurmak
Bir öğrencinin öğrenmesi zor geliyorsa, bu genellikle içeriğin zor olmasından değil; zihinsel mimarinin dağınık olmasındandır.
Eğitim koçluğu burada şunları hedefler:
- Öğrenmeyi parçalara ayırma
- Ön bilgi–yeni bilgi ilişkisini kurma
- “Ezberlenecek bilgi” ile “anlaşılacak bilgi”yi ayırt etme
Öğrenci şunu fark ettiğinde süreç değişir:
“Ben öğrenemiyorum değil, nasıl öğreneceğimi bilmiyorum.”
Hafızayı Geliştirmek: Tekrar Değil, Anlam
Hafıza sorunu yaşayan öğrencilerin çoğu aslında hafızasız değil, anlamsız tekrar yapan öğrencilerdir.
Eğitim koçluğu hafızayı şu ilkelerle güçlendirir:
- Anlam temelli kodlama
- Görsel–işitsel–duygusal bağ kurma
- Bilgiyi bağlama yerleştirme
- Kendi cümlesiyle yeniden üretme
Çünkü zihin şunu sever: İlişkilendirilmiş bilgi.
Ezberlenen bilgi uçar; anlaşılan bilgi yerleşir.
Okuduğunu Anlama: Gözle Değil, Zihinle Okumak
Birçok öğrenci “okuyorum ama anlamıyorum” der. Aslında sorun okuma değil; zihinsel pasifliktir.
Eğitim koçluğu okuma sürecini aktif hâle getirir:
- Metnin amacını sezdirmek
- Ana fikir–yardımcı fikir ayrımını öğretmek
- Soru sorarak okuma alışkanlığı kazandırmak
- Metni zihinsel haritaya dönüştürmek
Öğrenci metnin içinde gezmeyi öğrendiğinde, anlama kendiliğinden gelir.
Matematik Becerileri: Korku Değil, Yapı
Matematik çoğu öğrenci için bilgi problemi değil; duygusal bir problemdir.
“Ben matematikten anlamam” cümlesi, bir yetenek tespiti değil; öğrenilmiş çaresizliktir.
Eğitim koçluğu matematikte şunları yapar:
- İşlem değil, mantık kurdurur.
- Sonuçtan çok süreç farkındalığı kazandırır.
- Hata yapmayı öğrenmenin parçası hâline getirir.
- Problem çözmeyi düşünme egzersizi olarak sunar.
Matematik, doğru öğretildiğinde öğrencinin özgüven kasını güçlendirir.
Eğitim Koçluğunun Asıl Gücü: Öz-Düzenleme
Eğitim koçluğunun nihai hedefi şudur:
Koça ihtiyaç duymayan bir öğrenci yetiştirmek.
Bu da şu becerilerle mümkündür:
- Kendi öğrenmesini izleme
- Zamanını planlama
- Dikkatini yönetme
- Güçlü ve zayıf yönlerini tanıma
Bu noktada öğrenci sadece ders çalışmaz; kendisini yönetmeyi öğrenir.
Sonuç: Eğitim Koçluğu Bir Destek Değil, Bir İnşa Sürecidir
Eğitim koçluğu, öğrenciyi sınavdan sınava taşıyan geçici bir destek değildir.
Doğru uygulandığında:
- öğrenmeyi öğrenmiş,
- zihnini tanımış,
- kendi potansiyelinin farkına varmış
bir insan inşa eder. Ve belki de en önemlisi şunu kazandırır:
“Ben yapabilirim.”
Bu cümle, bir öğrencinin hayatında kazanabileceği en güçlü akademik beceridir.
-
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice.
-
Dunlosky, J., et al. (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest.
-
Sousa, D. A. (2017). How the Brain Learns. Corwin Press.
-
Baddeley, A. (2012). Working memory: Theories, models, and controversies. Annual Review of Psychology.
-
Hattie, J. (2009). Visible Learning. Routledge.
-
Bjork, R. A., & Bjork, E. L. (2011). Making things hard on yourself, but in a good way. Psychology and the Real World.
-
OECD (2018). The Future of Education and Skills: Education 2030.
-
Dehaene, S. (2020). How We Learn: Why Brains Learn Better Than Any Machine. Viking.
-
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society. Harvard University Press.
-
Carey, B. (2014). How We Learn: The Surprising Truth About When, Where, and Why It Happens. Random House.













