70/30 Öğrenme Kuralı Nedir? Gerçek mi Efsane mi̇?

70/30 Öğrenme Kuralı nedir? Eğitimde sıklıkla sözü edilen bir ilke vardır: “70/30 Kuralı.”
Bu kural, sınıf içi etkileşimi şöyle tarif eder:

Öğrenciler dersin %70’inde aktif olarak konuşmalı, tartışmalı, pratik yapmalı;
Öğretmen yalnızca %30 kadar doğrudan anlatım veya geri bildirim vermeli.

Bu iddia, pek çok eğitimci ve öğretmen arasında “altın oran” gibi yaygın biçimde konuşulur.

Peki araştırmalar gerçekten böyle bir kuralı destekliyor mu?

70/30 Kuralı Ne Anlatıyor?

70/30 kuralı metaforik bir öğretim kılavuzudur:

Öğrencilerin konuşması ve etkin katılımı (%70)
Öğretmenin açıklama ve anlatımı (%30)

Bu dağılım, eğitimi “öğretmen merkezli” değil, öğrenci merkezli yapmayı amaçlar.
Kurala göre:
✔ Öğrenciler kendi düşüncelerini ifade etmeli
✔ Etkinlikler, grup tartışmaları ve uygulamalar artırılmalı
✔ Öğretmen daha çok yönlendirici rol üstlenmeli

Ancak bu kural resmi bir bilimsel yasa değildir; daha çok pedagojik bir ilke ve pratik öneridir.

Araştırmalar Ne Diyor?

1. Bilimsel Destek: Evet Ama Metaforik

Araştırmalar, genel olarak şunu doğruluyor:

Öğrencilerin daha fazla konuşması ve aktif katılımı, öğrenmede derinleşmeye katkı sağlar.
Sınıf içi diyaloglar, eleştirel düşünme, ifade ve sosyal etkileşim becerilerini geliştirir.

Ancak bunlar spesifik olarak 70/30 oranını test eden geniş ölçekli bilimsel kanıtlar değildir. 70/30, gerçek bir “bilimsel yasa” değil; uygulamada gözlenen etkili bir eğitim modeli olarak ortaya çıkmış bir tavsiyedir.

2. Öğrenci Konuşma Süresi (Student Talk Time) Araştırmaları

Dil eğitimi gibi alanlarda öğretmenlerin konuşma süresinin azaltılması, öğrencilerin konuşma süresini artırma stratejilerinin öğrenmeye katkı sağladığı sıkça vurgulanır.

Bu tür yaklaşımlar genellikle:

Öğrenci katılımını artırmak,
Öğrenciyi etkin öğrenme sürecine dahil etmek
Öğrencilerin dili pratik etmelerini sağlamak

gibi amaçlarla önerilir.

3. Öğretmen Konuşma Süresine İlişkin Çalışmalar

Araştırmalar, öğretmenlerin çoğunlukla derslerin büyük bölümünde konuştuğunu ve bu durumun öğrencilerin aktif öğrenme fırsatlarını azalttığını gösteriyor. Araştırma makaleleri, öğrenme ortamını daha öğrenci merkezli hâle getirmek için öğretmen konuşma süresinin azaltılması gerektiğini belirtiyor.

Yani öğretmenlerin çok konuşmasının öğrenmeyi sınırlayabileceği konusunda bilimsel eğilimler vardır; sayı olarak 70/30 oranı ise ideal bir hedef olarak sunulur.

4. Aktif Öğrenme ve Etkileşim

70/30 kuralının ardındaki pedagojik mantık, genel eğitim araştırmalarıyla uyumludur. Aktif öğrenme, diyalog, grup çalışması ve öğrenci merkezli öğrenme yöntemlerinin etkisi birçok araştırmayla desteklenmiştir:

✔ Aktif öğrenme öğrencilerin içsel motivasyonunu artırır.
✔ Öğrencilerin konuşma ve etkileşim içinde olduğu derslerde öğrenme kalıcılığı artar.
✔ Öğretmen-öğrenci görüşmeleri ve etkileşimli sınıf ortamları, öğrencinin anlamlı öğrenmesini güçlendirir.

Bu bulgular, 70/30 kuralının niçin önerildiğini açıklar: Öğrenciyi pasif dinleyici olmaktan çıkarıp öğrenmenin aktif öznesi hâline getirir.

70/30 Kuralı Resmi Bir Eğitim Modeli mi?

Hayır.

70/30 kuralı, kesin kurallar dizgesi değil, pedagojik bir yönlendirmedir. Akademik literatürde bu oran sabit olarak “kanıtlanmış bilimsel bir yasa” olarak değil, öğrenci merkezli öğretimi teşvik eden bir öneri olarak yer alır.

Yani:
✔ “Kesin bir bilimsel zorunluluk” değil,
✔ “Uygulama ve deneyimlere dayalı etkili bir hedef” olarak kabul edilir.

Sonuç: 70/30 Kuralı Doğru mu, Yanlış mı?

Doğru tarafı:
Sınıfta öğrenciyi pasif konumdan çıkarıp aktif öğrenmeyi artırmak,
Öğrenci konuşma süresini yükseltmek,
Öğrenciyi düşünmeye, konuşmaya, üretmeye dahil etmek eğitim araştırmalarının güçlü tavsiyeleridir.

Ancak:
70/30 sadece pratik bir hedef;
Her eğitim bağlamında zorunlu ve ölçülebilir bir kural değildir;
Bazı derslerde öğretmen açıklamasına daha fazla ihtiyaç olabilir.

Yani gerçek şu:
“Öğrenci daha fazla konuşmalı, öğretmen daha çok dinlemeli” fikri bilimsel olarak destekleniyor — ama buna ulaşmak için %70/30 gibi sabit bir rakam zorunlu değil, pedagojik bir rehberdir.